Hoe duurzame groeiers zich onderscheiden

November 6, 2020

Er zijn zoveel goede redenen om anders om te springen met de meest belangrijke resource op deze planeet, de mens. Om je er al één te geven: Voor elke 100 mensen die uit de arbeidsmarkt stromen, zijn er gemiddeld slechts 80 die instromen. Duurzame groeibedrijven, die op de lange termijn relevant blijven, begrijpen als geen ander dat we werk moeten heruitvinden. De mens is zoveel meer dan een radartje in een machine. We kunnen werk zo veel meer uitdagend, boeiend, inspirerend, zingevend, betekenisvol, lerend, ontwikkelend, … maken. De radartjes kan je automatiseren en in processen steken.

In dit artikel wil ik één aspect belichten van wat de duurzame groeiers onderscheid van bedrijven die niet duurzaam groeien: maturiteit. Het is een absolute sleutel voor het bouwen van wendbare organisaties en het ontwikkelen van sterk (gedeeld) leiderschap. Het is een absolute sleutel in het heruitvinden van hoe we werken en samenwerken. Organisaties die duurzaam groeien hebben teams waar maturiteit gebalanceerd is en waar leiderschap ontwikkeld (matuur) is.

De essentie van maturiteit gaat over de mate waarin we ons identificeren met gebeurtenissen, emoties, behoeftes, rollen, posities, … Hoe sterker onze maturiteit ontwikkeld is, hoe beter we in staat zullen zijn om een ‘meta’ perspectief te nemen. Denk bijvoorbeeld aan het geven en ontvangen van feedback. Mensen met lage maturiteit voelen zich vaak aangevallen net omdat ze geen onderscheid (kunnen) maken tussen de feedback die ze krijgen en wie ze als mens zijn. Mensen met hoge maturiteit zullen feedback veel meer zien als een spiegel van het effect dat ze hebben, niet over wie ze zijn. Zij zullen dus in staat zijn om veiligere en directere feedback culturen te creëren. Meer directe feedback leidt weer meteen tot een sneller en wendbaarder leren.

Maturiteit is niet causaal verbonden met leeftijd, ervaring of diploma. Iedereen ontwikkelt zichzelf een leven lang, maar ieder heeft daarin een eigen snelheid. Als het over ontwikkeling gaat, is snelheid een paradox. Je kan ontwikkeling slechts in beperkte mate versnellen, een beperkende omgeving vertraagt ontwikkeling echter zeer sterk. Verschillende benaderingen (verschillende studies en modellen) rond maturiteit vertrekken allen van eenzelfde basisobservatie: we gaan doorheen één fase, alvorens we evolueren naar een volgende fase. De verschillende fases onderscheiden zich van elkaar door de diepte van het zelfinzicht, de waarden die men belangrijk vindt, de wijze waarop men zaken onder controle houdt en hoe men zijn rol in de organisatie ziet. Hieronder vind je telkens een persona in het cursief en een korte beschrijving van de maturiteitsfase.

Ps, hieronder vind je een visual van hoe je dit met de Holix software in kaart kan brengen. Helemaal onder een visual op team niveau.

No alt text provided for this image

Impulsief

Tobey is net acht jaar geworden. Hij heeft een erg levendige fantasie en zorgt voor behoorlijk wat excitement in het huishouden. Als hij honger heeft zal hij het uitroepen, als hij zich amuseert zingt hij luidop, als hij het spannend vindt heeft heel het huishouden hem gehoord. Zijn fantasie is zijn wereld. Hij begrijpt het niet wanneer een ander anders is. Zonder nadenken pakt hij wel eens het speelgoed af van waar broer mee aan het spelen is. Niet met de bedoeling om ruzie te maken, gewoon omdat op dit moment met dat speelgoed spelen het beste plan lijkt. De impulsieve fase vind je op (jong)volwassen leeftijd haast niet meer terug. In deze fase is ‘ego’ (subject) en omgeving (object) één.

Eigen prestaties

Louiza is een sterke dame. Ze is volop aan het leren en wil volop haar kennis vergroten. Ze is erg carrièregericht en door steeds zelf een sterkere expert te worden, verwacht ze dat ze een steeds betere positie en groter salaris zal verwerven. Ze is er enorm op gericht om de zaken goed te doen. Doelgericht is haar middle name. Soms vindt ze het fijn dat ze de nodige instructie krijgt rond hoe ze de zaken nu goed kan aanpakken. Haar coach helpt haar bij hoe ze problemen nu heel concreet kan tackelen en dat apprecieert Louiza. Ze is sterk gericht op alles wat haar vooruit kan helpen, maar begrijpt dat eigen wil niet altijd opgeëist kan worden. Ze begrijpt dat er consequenties zullen zijn voor ongepast gedrag. Ze weet goed hoe ze haar communicatie kan aanpassen. Ze heeft geleerd om soms de emotie te laten bekoelen, ook al is er met momenten best frustratie, ongeduld, angst of boosheid. Af en toe brengt tijd raad en dat komt haar eigen ontwikkeling heel erg ten goede.

Mensen die zich in deze fase bevinden zijn vooral bezig met feiten en willen hun kennis vergroten (ook bijv. certificaten behalen) om utilitaire doeleinden te bereiken zoals een interessantere job of een hoger salaris. Ze zijn enorm betrokken op het juist doen van de dingen en verwachten dat men hen in detail vertelt wat ze moeten doen. In de instrumentele fase zijn we vooral gericht op het verkrijgen van onze behoeftes. We identificeren ons op dat moment zeer sterk met wat we denken nodig te hebben. We begrijpen echter wel al dat er een kost gepaard gaat met het verkrijgen van wat we willen. Je kan niet zomaar een bank overvallen als je enkele euro’s tekort komt. Vaak is dit natuurlijk veel subtieler. Bijv. in het verpakken van onze communicatie waarbij medewerkers zeer sterke communicatieve vaardigheden ontwikkeld hebben, maar wel hun eigen wil zeer centraal zetten. Aan de fase waarin iemand zich in zijn ontwikkeling bevindt, hoeft overigens geen waardeoordeel te hangen. In een commodity sales omgeving kan het bijv. een waardevolle drijfveer zijn om zich te identificeren met het behalen van targets.

Relaties

Peter is een echte teamplayer. Hij vindt het erg belangrijk om er bij te horen, gewaardeerd en geapprecieerd te worden en zal zich altijd gedienstig ten opzichte van een groep opstellen. Op hem kan je echt een huis bouwen. Hij voelt zich erg deel van de groep en gelooft in waar de groep voor wil staan. Bij een conflict is hij begripvol en heeft hij oog op hoe de harmonie kan worden bewaard. Zijn collega’s appreciëren hem daar erg voor. Alles voor het team, samen leren, samen groeien, want samen sta je simpelweg sterker. Hij kijkt in het bijzonder op naar de experten en collega’s die hem met momenten omver blazen met inzichten, daar haalt hij zelf enorm veel uit. Als buitenstaanders negatief zijn over het bedrijf waarin hij werkt, dan blijft hij een echte ambassadeur. Hij gelooft heel sterk in het verschil dat zijn bedrijf maakt en draagt er graag aan bij.

In deze fase verschuift de focus van wat we zelf willen naar wat het systeem wil. Wij gaan ons in deze fase identificeren met de waarden en normen van het systeem waar we deel van uitmaken. We gaan ons sterk verbinden met wat anderen (vrienden, collega’s, leidinggevenden, lesgevers, publieke figuren, experten, …) belangrijk vinden. We conformeren ons (vaak niet bewust) aan de verwachtingen van anderen. We zijn op zoek naar respect, waardering, erkenning en naar erbij horen. In deze fase is kwetsbaarheid vaak een belangrijke uitdaging. We willen ‘de lieve vrede’ bewaren en gaan frustraties en conflicten uit de weg. Als we aan onze klanten vragen naar hoe er met conflict wordt omgegaan, dan krijg ik weleens het antwoord : “wij hebben eigenlijk geen conflict”. Het woord spanning wordt als negatief gezien. Perspectieven die afwijken van datgene wat in de ‘groep’ gedacht wordt, worden eerder afgewezen. We identificeren ons met gangbare werkwijzen, waarden en grenzen. Risico nemen wordt beperkt. We zijn er ons vaak niet van bewust dat de eigen overtuigingen subtiel geleend zijn van anderen.

Eigen Ideologie

Francine heeft een ongelooflijke zelfkennis. Ze is zich heel erg bewust van haar eigen sterktes en zwaktes. Ze neemt duidelijke standpunten in, maar zal ook altijd het absolute respect hebben voor wanneer een ander een afwijkende mening heeft. Ze zal dan begripvol en met geduld haar eigen gedachtenspoor uitleggen. Met goede, concrete en tastbare argumenten zal ze willen overtuigen met haar ideeën. Het is voor haar soms wel een uitdaging om de fouten in de eigen redenering te zien, maar ze staat heel erg open voor feedback en zal zich nooit aangevallen voelen. Voor haar is spanning een groeikans. Francine durft haarzelf authentiek, open en vooral ook bijzonder kwetsbaar op te stellen. Zelfs wanneer dit betekent dat ze haar eigen positie in een project in gevaar brengt. Francine kent niet alleen haar eigen grenzen erg goed, ze zal ook altijd de grenzen van een ander respecteren. De collega’s weten dat ze goede argumenten nodig zullen hebben om in discussie te gaan, maar in goede dialoog zijn er meermaals fantastische ideeën ontsproten.

In deze fase worden we de auteur van ons eigen leven. We identificeren ons niet meer met de waarden en normen van de omgeving en ontwikkelen een sterk eigen waardensysteem en identiteit. We worden bij wijze van spreken ‘non-conformisten’, waarbij we tegelijkertijd de respectvolle omgang met anderen zullen blijven bewaken. Toch zullen we de ander aan de hand van goede argumenten willen overtuigen van datgene waarin we geloven. In deze fase ervaren we het als niet altijd vanzelfsprekend om de fouten in de eigen overtuigingen en denkpatronen te vinden. In deze fase geloven we zeer sterk in datgene waarvoor we staan en begrijpen daarom niet altijd waarom anderen dit gedachtespoor niet begrijpen. Conflict en spanning worden omarmd als opportuniteiten en we zullen deze altijd constructief aanpakken. Indien nodig zijn we bereid om de eigen positie te riskeren.

Zelfbewust

Niet iedereen bereikt deze fase. In de zelfbewuste fase ontwikkelen we een systemische en spirituele visie van onszelf en hoe deze een plaats heeft in de buitenwereld. Andere perspectieven, hoe sterk deze ook tegen het eigen perspectief ingaan, worden als evenwaardig beschouwd. In deze fase begrijpen we dat wat we ook doen, het effect altijd subtiel en bescheiden zal zijn. De focus gaat naar evolutie en ontwikkeling. We identificeren ons niet langer met rollen en posities. We hebben geleerd om te leren. Samenwerking is een middel om het eigen perspectief te verbreden en beperkingen te beschouwen. In deze fase zijn we zeer zelfkritisch en stellen we ons nederig en kwetsbaar op. We benaderen de zaken met een open geest en we zijn erop gericht om andere en grotere gehelen te ontwikkelen.

Samenvattend

In maturiteit onderscheiden we ‘subject’ en ‘object’. Subject zijn de concepten waarmee we onze identiteit betekenis geven (‘Ik ben’). Object zijn de concepten waarvan we onszelf kunnen loskoppelen (‘Ik heb’). We gaan doorheen een aantal fases waarin telkens een shift plaatsvindt en 'Zijn' 'Hebben' wordt

Subject - Object

  • Subject - 'Ik ben' / 'Zijn' / datgene waar we ons onbewust mee identificeren en dus het perspectief van waaruit we handelen.
  • Object - 'Ik heb' / 'Hebben' / datgene waar we ons bewust van zijn en waar we dus ook afstand van kunnen nemen.

Eigen prestaties

  • Zijn - interesses, wensen, behoeftes
  • Hebben - impulsen, gevoelens & percepties

Relaties

  • Zijn - interpersoonlijke relaties, gemeenschappelijkheid
  • Hebben - interesses, wensen, behoeftes

Eigen ideologie

  • Zijn - eigen identiteit en ideologie
  • Hebben - interpersoonlijke relaties, gemeenschappelijkheid

Zelfbewust

  • Zijn - bewustzijn
  • Hebben - eigen identiteit en ideologie

Hoe het in Holix op team niveau in kaart gebracht kan worden:

No alt text provided for this image

November 6, 2020

Hoe duurzame groeiers zich onderscheiden

Ontdek hoe maturiteit duurzame groeiers onderscheidt van bedrijven die niet duurzaam groeien.

Lees meer

October 28, 2020

Zelfsturende teams

Hoe stuur je die aan? Zelfsturende teams stuur je niet aan.

Lees meer

October 28, 2020

Groeifase of knoeifase?

Waarom een performante organisatiestructuur cruciaal is voor scale-ups.

Lees meer