Groeifase of knoeifase?

October 28, 2020

Waarom een performante organisatiestructuur cruciaal is voor scale-ups

Elk jaar nemen duizenden ondernemers de beslissing om hun business-idee te vertalen naar een succesvolle onderneming. Of ze ook slagen in die ambitie, hangt van verschillende factoren af. Dan denken we meestal aan de beschikbaarheid van financiële middelen of het marktpotentieel van het idee. In dit artikel focussen we op een vaak onderbelichte succesfactor: de mate waarin ondernemers erin slagen om een performante organisatiestructuur te ontwikkelen.

Het pad van business-idee naar volwassen onderneming verloopt in verschillende fasen. Het begint met de start-upfase, meestal gekenmerkt door hard labeur en de moeilijke zoektocht naar het eerste miljoen euro omzet, onder de bezieling van de oprichter/CEO en het initiële team. Dan volgt de scale-upfase, waarin typisch gestreefd naar 2,5 tot 10 miljoen euro omzet. In deze fase wordt de stap gezet naar een sterk management en de verdere uitbouw van het team naar 50 tot 100 mensen.

Omgaan met complexiteit

In de scale-upfase wordt de ontwikkeling van een performante organisatiestructuur van cruciaal belang. Studies geven duidelijk aan dat elke stijging van het aantal medewerkers de complexiteitsgraad van het bedrijf verhoogt. En dat stelt veel ondernemers voor grote uitdagingen. Ze ontbreken vaak het inzicht en de vaardigheden om hun organisatie op de juiste manier te ontwikkelen.

Het is dan ook geen toeval dat deze fase wel eens de ‘knoeifase’ genoemd wordt. Ze gaat gepaard met een lage efficiëntie en een vertragende groei waardoor markt- en financiële doelstellingen niet gehaald worden.

Een organisatie ten dienste van waardecreatie

Prioriteiten stellen in het tijdsgebruik is een belangrijke uitdaging voor scale-ups. Duidelijke strategische doelstellingen zijn vaak goede checkpoints om de weinige tijd die beschikbaar is aan de juiste topics te besteden.

De organisatiestructuur speelt daarin een minstens even belangrijke rol. Meer nog, het design van de organisatie is bepalend voor het behalen van strategische doelstellingen. Zit de organisatie niet goed, dan wordt het moeilijk om de strategie te realiseren. Strategie volgt dan ook onvermijdelijk het design en niet omgekeerd zoals vaak gedacht wordt.

Bij het ontwerp van de organisatie wordt bovendien nog vaak de fout gemaakt om terug te vallen op bestaande organisatiestructuren en -modellen, zoals de klassieke top-down benadering. Maar die werken niet altijd in de context van snelgroeiende bedrijven met een hoge complexiteitsgraad.

Daarom is het beter om te vertrekken vanuit de primaire activiteiten van het bedrijf. Bedoeling is dat het management zich volledig ten dienste stelt van de operaties die waarde voor de klant creëren. In veel organisaties is dit net omgekeerd, waardoor er te veel aandacht gaat naar de interne werking. Dat verhoogt de kosten en zit meerwaardecreatie in de weg.

Rekruteren of bestaand potentieel ontwikkelen?

Veel scale-ups hebben de neiging om onder tijdsdruk snel het nodige talent bijeen te kopen. Ze hebben daarbij weinig aandacht voor het ontwikkelen van het bestaande beschikbare potentieel.

Ook hier liggen heel wat opportuniteiten om vanuit het organisatie-ontwerp na te denken over de verschillende rollen die nodig zijn om de doelstellingen te realiseren en hoe een efficiënte, versterkende samenhang tussen de rollen kan gecreëerd worden.

Het is daarbij opnieuw belangrijk om de gewenste waardecreatie centraal te stellen, eerder dan de activiteiten die uitgevoerd moeten worden of de skills die nodig zijn. Eens gedefinieerd, kunnen de rollen gebruikt worden als ijkpunt voor zowel bestaande als toekomstige medewerkers. Ook wordt snel zichtbaar waar de echte blind spots in de organisatie zitten.

Om het (toekomstige) potentieel in kaart te brengen, nemen de rollen best ook het complexiteitsniveau mee in rekening dat medewerkers en kandidaten moeten aankunnen, net als hun sociaal-emotionele maturiteit. Beide aspecten zijn bepalend voor de wendbaarheid die ze in hun rol aan de dag kunnen leggen. Ze stellen ons bovendien in staat om het evolutiepotentieel in te schatten en vormen de basis voor persoonlijke ontwikkelingsplannen.

Impact op cash flow en efficiëntie

Tot slot geven we graag nog even mee dat een suboptimaal organisatiedesign scale-ups ook handenvol geld kan kosten. Studies wijzen uit dat slechte beslissingen op het vlak van organisatie tot efficiëntieverliezen van 15 tot 25 % kunnen leiden. En dat kan bedrijven die al heel wat cash nodig hebben duur te staan komen. Zo gaat per FTE jaarlijks al snel een bedrag van 2.150 euro verloren door een fout design van de organisatie, met daarbovenop 32.250 euro per mislukte aanwerving.

Startende ondernemingen betalen altijd een stuk leergeld, daar kan geen discussie over bestaan. Toch is voldoende aandacht voor een positieve cashflow en de nodige efficiëntie absoluut aan de orde.

Snelgroeiende bedrijven hebben er dan ook alle belang bij om het verband tussen hun strategie, de organisatie die nodig is en het potentieel van medewerkers permanent op elkaar af te stemmen.

November 6, 2020

Hoe duurzame groeiers zich onderscheiden

Ontdek hoe maturiteit duurzame groeiers onderscheidt van bedrijven die niet duurzaam groeien.

Lees meer

October 28, 2020

Zelfsturende teams

Hoe stuur je die aan? Zelfsturende teams stuur je niet aan.

Lees meer

October 28, 2020

Groeifase of knoeifase?

Waarom een performante organisatiestructuur cruciaal is voor scale-ups.

Lees meer